ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตร จ.ปทุมธานี

ศูนย์ศึกษาธรรมชาติแห่งที่สองของส่วนสิ่งแวดล้อมศึกษา WWF ประเทศไทย ได้เริ่มดำเนินงานในปี พ.ศ. 2548 ภายใต้ชื่อ “ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตร” ตั้งอยู่ในบริเวณสำนักงานพิพิธภัณฑ์การเกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (องค์การมหาชน) ฝั่งตรงข้ามนิคมอุตสาหกรรมนวนคร จ.ปทุมธานี ตามบันทึกข้อตกลงร่วมกันระหว่างกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และ WWW ประเทศไทย สนับสนุนโดย บริษัท ไทยบริดจสโตน จำกัด เกี่ยวกับการพัฒนาพื้นที่ให้เป็นตัวแทนของระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง เพื่อฟื้นฟูพื้นที่เกษตรเสื่อมโทรมและผืนป่าภาคกลางซึ่งถูกรุกล้ำโดยการขยายตัวทางอุตสาหกรรม เพื่อใช้ประโยชน์ทางด้านสิ่งแวดล้อมศึกษาและประกอบกิจกรรมเพื่อสังคม ปัจจุบันบริหารจัดการโดยมูลนิธิสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (ประเทศไทย) – FEED

วัตถุประสงค์หลัก แบ่งออกเป็น 3 ประการได้แก่

  1. เพื่อฟื้นฟูและพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตร โดยเน้นการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการสิ่งแวดล้อมศึกษา
  2. เพื่อให้เยาวชนได้เรียนรู้และร่วมพัฒนาอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติในระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง รวมทั้งพัฒนาการจัดการเรียนรู้และมีบทบาทในการสนับสนุน ส่งเสริมกระบวนการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมที่เน้นการจัดการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรง การสอนแบบนักเรียนเป็นศูนย์กลางหรือผู้เรียนเป็นส่วนกลาง
  3. เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ระบบนิเวศเกษตรควบคู่ไปกับการเรียนรู้ที่จะอยู่กับธรรมชาติอย่างกลมกลืนในระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง เกิดเป็นความตระหนักที่จะร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพ

ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตรได้เน้นกระบวนการพัฒนาหลักสูตรเป็นหนึ่งในแผนการดำเนินงานหลัก เพื่อสนับสนุนการพัฒนาหลักสูตรและกิจกรรมสิ่งแวดล้อมศึกษาที่สามารถบูรณาการกับการเรียนรู้ในระบบการศึกษาให้เกิดการจัดการเรียนรู้โดยผ่านประสบการณ์ตรงในการศึกษาระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง โดยให้ครู อาจารย์ และผู้เรียนจากโรงเรียนต่าง ๆ ในจ.ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา สระบุรี นนทบุรี นครนายก และกรุงเทพมหานคร เข้าศึกษาครั้งละประมาณ 30 – 60 คน โดยไม่เสียค่าบริการ ทั้งนี้จะมีเจ้าหน้าที่สิ่งแวดล้อมศึกษาของมูลนิธิฯ ที่ประจำในศูนย์ศึกษาฯ เป็นผู้นำกระบวนการและกิจกรรมต่าง ๆ ของผู้เรียน และเพื่อความสะดวกในการทำกิจกรรมและได้รับความรู้อย่างทั่วถึง เจ้าหน้าที่จะทำการแบ่งผู้เรียนออกเป็นกลุ่มย่อย กลุ่มละประมาณ 15 – 20 คน เพื่อทำการเรียนรู้และเข้าพื้นที่ศึกษาครั้งละประมาณ 3 – 6 ชั่วโมง ผ่านกิจกรรมที่เหมาะสมกับช่วงอายุและการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยมีหลักสูตรการเรียนรู้ดังนี้

หลักสูตรการเรียนรู้

หลักสูตรการศึกษาสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง

  1. การศึกษาทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพในท้องถิ่น เช่น การศึกษาด้านพืช สัตว์ ทรัพยากรดินและน้ำ เป็นต้น
  2. การศึกษาระบบนิเวศในท้องถิ่น เช่น ระบบนิเวศในพื้นที่ชุ่มน้ำ ระบบนิเวศในแหล่งน้ำ และระบบนิเวศในนาข้าว เป็นต้น
  3. การศึกษาด้านสภาพภูมิอากาศ มลภาวะ และพลังงานทางเลือก เช่น การศึกษาเรื่องสถานการณ์โลกร้อน มลภาวะทางดิน น้ำ อากาศ และการใช้พลังงานต่าง ๆ อย่างรู้คุณค่า เป็นต้น
  4. การศึกษาด้านเกษตรกรรมและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เช่น การศึกษาและพิจารณาถึงความจำเป็นและความต้องการของตนเอง การน้อมนำแนวคิดทฤษฎีต่าง ๆ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันให้เหมาะสม นำไปสู่การปฏิบัติวิถีแห่งการพึ่งพาตนเอง และพร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงในทุกด้าน เป็นต้น
  5. การศึกษาด้านทักษะทางสังคม เช่น ทักษะการสื่อสาร การคิดวิเคราะห์ การเป็นผู้นำ และการทำงานเป็นทีม เป็นต้น

หลักสูตรพิเศษ : เป็นหลักสูตรพิเศษที่จัดขึ้นสำหรับหน่วยงานหรือบริษัทต่าง ๆ ที่สนใจในการศึกษาธรรมชาติผ่านกระบวนการสิ่งแวดล้อมศึกษา ซึ่งเนื้อหาการเรียนรู้ในแต่ละครั้งจะปรับให้เข้ากับวัตถุประสงค์ของการจัดกิจกรรมของหน่วยงาน ตลอดจนปรับให้สอดคล้องกับพื้นฐานความรู้ อายุ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในหน่วยงานนั้นๆ ได้ เช่น กิจกรรม CSR ของหน่วยงานต่างๆ กิจกรรมการฝึกอบรมครูและบุคลากรทางการศึกษา กิจกรรมเรียนภาษาอังกฤษจากธรรมชาติ เป็นต้น

หลักสูตรนักสำรวจแห่งท้องทุ่ง: หลักสูตรการเรียนรู้ธรรมชาติผ่านประสบการณ์ตรง โดยเน้นการเรียนรู้จากสถานที่จริง การสืบค้นพบด้วยตัวเอง เป็นการเรียนรู้แบบร่วมมือโดยระดมสมองเพื่อประมวลความคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ให้เกิดการคิดเชิงระบบ ไตร่ตรองพิจารณาทางเลือก จนนำไปสู่การจัดสินใจ เผยแพร่ และแบ่งปัน เกิดเป็นพฤติกรรมและการปฏิบัติเพื่อสิ่งแวดล้อม ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณจากบริษัท ไทยบริดจสโตน จำกัด

ข้อมูลเพิ่มเติม : ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตร ภายในสำนักงานพิพิธภัณฑ์การเกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กม.46-48 ถ.พหลโยธิน อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120 โทร/โทรสาร. 0-2520-4835 มือถือ. 08-1618-3404, E-mail: naec.feed@gmail.com, FACEBOOK/NAEC Centre, www.naeccentre.com

Click >> ENG Version

NAEC_map